A intersección corpórea entre ánima e arte

“I’ve got my tribe, it’s my own right, and I don’t have to tell you why, it’s been like that from the start and you can’t break it apart”

SEPULTURA, Born stubborn

A Coruña, 31 de marzo de 2020

Concluíno un día do verán do 2013: a tatuaxe normalizárase definitivamente. Máis aínda ca iso: ao dar un paseo pola beira do mar, notei que as tatuaxes se puxeran de moda, unha tendencia que se pode observar incrementando aínda nestes días. Honestamente, non vexo ben o feito de que a tatuaxe agora estea de moda, aínda que por razóns diametralmente opostas a polas que normalmente non o ve ben a xente da xeración dos baby-boomers. A min, gústame moito a arte da tatuaxe: creo que hai algo moi nobre na práctica de gravar escritas e debuxos baixo a pel das persoas, algo que non se atopa noutras formas de expresión artísticas. Creo que a profesión do tatuador ten algo misterioso, case esotérico, que lle entrega unicidade. De feito, para min hai algo místico no preparar o debuxo sobre unha folla de papel (ou, hoxe en día moito máis frecuentemente, a pantalla dun computador ou dunha tablet) e, a partir deste punto, trasladar a idea baixo a pel dunha persoa. Creo que o momento no que o artista che corta a pel para transferir – dun xeito definitivo – un debuxo ou unhas letras dentro de ti ten un significado ritual caracterizado por unha profundidade que raramente se pode atopar noutras actividades (inclusive nas artísticas). Coma cada obra de arte, trátase dun traballo de amor; máis que outras, baséase na confianza entre o artista e o cliente.


Xustamente por iso, déixame perplexo o feito de que agora as persoas sen tatuaxes se convertiran nunha minoría. Claro, hai un aspecto positivo neste feito: permite a artistas extraordinarios cobrar moito mellor que noutrora, aínda que tamén hai moita máis competencia e non todos os tatuadores son profesionais serios (cómpre escollermos ben o artista a quen entregar a nosa confianza e ser xenerosos coas propinas: esta xente meréceo). Con todo, creo que algo que ten unha dimensión tan íntima, tan persoal (porque cada un de nós ten un corpo que é soamente o seu, e ninguén ten máis que un) nunca debería escollerse por moda (o feito de ser un fin en si mesmo é unha característica intrínseca do concepto de moda). Esta é unha regra bastante xeral: ao poñerse de moda, calquera cousa tende a perder moito (aínda que, claro, non todo) do seu sentido orixinal. Claro, claro, ao cabo cada un ten o dereito a facer o que quere coa súa vida e iso no que atinxe ao seu corpo como a calquera outra dimensión. Porén, paréceme que, deste xeito, prácticas que teñen unha historia moi longa en moitas culturas distintas (e, a miúdo, sen que haxa conexións directas entre a unha e a outra) tenden a banalizarse e, desta maneira, perden gran parte do seu valor antropolóxico tradicional. Permítome usar un adxectivo un pouco culto como “antropolóxico” porque cada vez que oio a alguén (e aínda hai moita xente que “razoa” deste xeito) que di que as tatuaxes van contra a natureza humana, contra a lóxica, ou algo parecido, non podo evitar pensar que lle faría ben a lectura dalgún manual de introdución á antropoloxía cultural, para decatárense eles da falacia deste punto de vista.


A min sempre me fascinou a arte da tatuaxe, a idea de gravar as cousas máis importantes da miña vida (quer en forma explícita, quer simbólica) baixo a miña pel, a pesar de que estas marcas de identidade poidan sangrar bastante ou, ao curto prazo, causar unha dor que, nalgúns puntos do corpo, pode chegar a ser moi intensa (por exemplo, quixen que a flor de loto coas letras iniciais das miñas irmás ficasen nun punto moi sensible como a cadeira: elas son unha marabilla na miña vida e, quixen que o sangue e a tinta se encontrasen, a encrucillada entre a dor física e a alegría espiritual). É algo que, dende a miña infancia, tiña claro que un día comezaría a facer, a condición de estar convencido ao cen por cento de que nunca me iría da miña decisión. De feito, cando fixen a miña primeira tatuaxe, xa tiña 28 anos e estaba a pasar un período moi crítico na miña vida. Unha mañá, lembro moi ben, decidín ver un vídeo-clip que non vía dende ía moito tempo: Roots Bloody Roots de Sepultura. O primeiro fotograma do vídeo amosa a seguinte frase do escritor nixeriano Chinua Achebe: “Suffering should be creative, should give birth to something good and lovely”. Unha chispa acendeuse na miña mente: esa si era unha ensinanza que debería levar comigo toda a miña vida. Non quixen facer a primeira tatuaxe na Inglaterra, onde me atopaba a aquela altura: para a miña primeira tatuaxe, decidín esperar a pausa do verán e facelo na miña vila, en Italia. Porque? Bo, supoño que o título Roots sexa unha boa suxestión (e a filosofía da mesma banda de Sepultura atópase na raíz do meu xeito de ser: se non me atopara con aquel disco, sen dúbida non me decataría de moitas cousas, e hoxe sería unha persoa distinta – Roots Bloody Roots, de verdade). Fíxeno na única tenda de tatuaxes que había na vila (tivo que pechar pouco tempo despois, non sei por que, quizais a miña vila non é un lugar bastante metropolitano para unha cousa como as tatuaxes). Nunca me arrepentín de levar estas palabras na parte alta das miñas costas. Nunca me arrepentín de ningunha das que fixen máis tarde, tampouco, en tres diferentes países: dous na Inglaterra, un na España e o último (quizais o derradeiro, quizais non) outra vez na Italia.


Trátase de algo moi profundo, aínda que poida resultar difícil de entender. A tinta, claramente, é soamente skin-deep, mais o seu sentido é moito máis profundo, é unha conexión que se leva dentro, porque é unha decisión que brota de alí (aínda que a inspiración poida atoparse no ambiente físico e/ou socio-cultural, claro). A tinta é cortical, mais o seu significado é nuclear. As escritas e os debuxos que levo baixo a miña pel teñen historias, cada unha delas diferente. É algo que está na miña mente e na miña ánima e a tinta, a través do traballo destes artistas extraordinarios que, aínda hoxe, non teñen recibido o recoñecemento que merecerían. E, contrariamente ao que pasa coas cousas feitas por moda, non me interesa amosalos. Como non frecuento ni praias nin piscinas ou centros deportivos, as outras persoas soamente poden ver apenas dúas das miñas tatuaxes – e soamente no verán (agás, claro, en situacións de intimidade). Eles teñen todos un sentido ben claro para min, son partes de min. Unha vez, ao falar coa miña nai (unha persoa moi aberta e progresista, especialmente ao considerarmos que ten 74 anos), díxenlle que, despois de moitos anos, ao pensar no meu brazo esquerdo sen a tatuaxe, non o recoñecería como o meu. No meu brazo esquerdo atópase unha escrita, así como no meu brazo dereito atópase un debuxo (esta última unha obra de arte de verdade, na miña opinión) e estas xa son partes de min.


Seino, claro, claro. Xa sei que a permanencia non existe: un día ireime, como todo o mundo, e as miñas tatuaxes desaparecerán comigo; porén, ata aquel día, as miñas tatuaxes acompañaranme a través de toda a miña vida. Non lembro quen dixo que non nos pertencen máis cousas que aquelas que non podemos perder nun naufraxio, mais creo que ela/el dixo a verdade. E, que eu saiba, ningún naufraxio poderá levar as miñas tatuaxes consigo (claro, nun caso moi extremo podería atoparme un día sen brazos, e entón perdería tamén as tatuaxes que levo aí, mais vostedes entenderon moi ben o que quero dicir, non si? 😉).

One thought on “A intersección corpórea entre ánima e arte

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair /  Cambiar )

Google photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google. Sair /  Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair /  Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair /  Cambiar )

Conectando a %s

Create your website with WordPress.com
Primeiros pasos
A <span>%d</span> blogueros les gusta esto: